با ما در تماس باشید 09351983731|info@dmaktab.ir
>>>مدیریت بحران (بخش اول): نقش و اهمیت بحران

مدیریت بحران (بخش اول): نقش و اهمیت بحران

مقدمه

انسان ها و محیط زندگی آن ها بطور فزآینده ای از اثرات مخرب سوانح و بلایا رنج می برند. البته دلایل متعددی از قبیل رشد جمعیتی بالا، افزایش تراکم، شهرنشینی بی برنامه، تغییرات آب و هوا در سطح کره زمین و اثرات مخرب بر روی محیط زیست، این تاثیرات را افزایش داده اند. در این مقاله به بررسی نقش و اهمیت موضوع بحران در زندگی انسان خواهیم پرداخت. همچنین در این مقاله سعی شده است با ارائه آمار و ارقام رسمی، نقش و اهمیت این مقوله صرفاً به صورت تشریحی مد نظر قرار نگرفته و ابعاد کمی آن نیز مطرح گردد.

تعداد کشته شدگان در بحران ها دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰

در مقایسه دو دهه گذشته می توان گفت که تعداد افراد کشته شده در اثر سوانح و بلایا در دهه ۱۹۹۰ (سالانه ۸۶۳۲۸) بیشتر از دهه ۱۹۸۰ (سالانه ۷۵۲۵۲) بوده است. همچنین در دهه ۹۰ افراد بیشتری تحت تاثیر اثرات مخرب سوانح و بلایا قرار گرفته اند (این رقم بطور متوسط در حدود ۲۱۱ میلیون نفر در سال می باشد در حالیکه در دهه ۱۹۸۰، میانگین آن ۱۴۷ میلیون نفر بوده است).

ضعف در برآورد هزینه های بحران ها

هزینه های اجتماعی و اقتصادی بحران از سویی بسیار گسترده و از سوی دیگر برای برآورد بسیار دشوار می باشند. در چنین شرایطی وجود اطلاعات سازمان یافته و قابل استفاده برای کمک به ارزیابی اثرات اقتصادی و اجتماعی و زیست محیطی برای برنامه ریزی های بلند مدت و کوتاه مدت بسیار حیاتی به نظر می رسد. با این حال در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، آمار روشن و برآورد هزینه قابل استنادی در مورد بحران های واقع شده وجود ندارد.

مقایسه کشورهای جهان سوم و پیشرفته

کشورهای جهان سوم و بعضاً در حال توسعه با توان اقتصادی محدود و زیرساخت های ضعیف و نامناسب از یک سو نیازمند کمک های خارجی و بین المللی می باشند و از سوی دیگر بازسازی و بازگشت به شرایط عادی برای آن ها بسیار طولانی و دشوار می باشد. در حالیکه در کشورهای توسعه یافته، دولت، سازمان ها، اتحادیه ها و افراد ظرفیت های بیشتری برای وفق دادن شرایط خود با بحران های حادث را دارند و تا حد زیادی، دارایی های آن ها از امنیت مناسب برخوردار است.

مطالب مشابه  کتاب Active Directory Cookbook For Windows Server 2003 & Windows 2000

تقسیم بندی سوانح و بلایا

براساس اطلاعات مرکز تحقیقات بین المللی بلایای عمومی[۱] سوانح و بلایا را عموما به دو دسته کلی زیر تقسیم بندی می شوند :

  • طبیعی
  • انسان ساخت (تکنولوژیک)

سوانح و بلایای طبیعی

در سوانح و بلایای طبیعی عامل انسانی در ایجاد و شکل گیری آن ها هیچ گونه دخالتی ندارد و منشا طبیعی دارند. این دسته از سوانح و بلایا را عموما به سه دسته زیر تقسیم می نمایند:

  • زمین شناختی مانند زلزله، آتشفشان و رانش زمین
  • جوی و اقلیمی مانند خشکسالی وطوفان
  • بیولوژیک مانند آفات و بیماری های نباتی و حیوانی و هجوم حشرات موذی

سوانح و بلایای انسان ساخت (تکنولوژیک)

در بحران های انسان ساخت، همانطور که از نام آن پیداست، انسان در ایجاد آن ها نقش دارد. سوانح حمل و نقل، انفجار و آتش سوزی از جمله این موارد هستند.

نوعگروهشاخهزيرشاخهتعريف
طبيعيزمين شناختي Geophysicalزمين لرزهزلزلهرويدادهاي نشات گرفته از زمين جامد
آتشفشانفوران آتشفشان
رانش زمينريزش صخره
بهمن
ريزش كوه كنار جاده
نشست زمين
جوي و اقليمي Meteorologicalطوفانگردبادرويدادهاي ناشي از تغييرات جوي كوتاه مدت(در مقياس از چند دقيقه تا چند روز)
بوران
طوفان محلي
آتشفشانفوران آتشفشان
آبيHydrologicalسيلطغيان رودخانهرويدادهاي ناشي از انحراف چرخه آب طبيعي
سيلاب ناگهاني
جزر و مد
رانش زمينريزش صخره
آتشفشانجريان گدازه ها
نزول ناگهاني اجسام
نشست خاك
جوي و اقليميClimatologicalدرجه حرارت بالاموج گرمارويدادهاي ناشي از تغييرات جوي بلند مدت(در مقياس از يك فصل تا چند دهه)
موج سرما
شرايط سخت زمستاني
خشكساليخشكسالي
آتش سوزيآتش سوزي جنگل
آتش سوزي زمين
بيولوژيکBiologicalبلاياي واگيرداربيماري هاي ويروسيبلاياي ناشي از مواجهه موجود زنده با ميكروب ها و مواد سمي
بيماري هاي باكتريايي
بيماري هاي انگلي
بيماري هاي قارچي
بيماري هاي عفوني
هجوم حشراتهجوم حشرات
رم كردن حيواناترم كردن حيوانات

جدول ۱ : طبقه بندی سوانح و بلایای طبیعی بر اساس اطلاعات مرکز تحقیقات بین المللی بلایای عمومی

شرایط بحرانی چیست؟

شرایط بحرانی به شرایطی گفته می شود که یک یا چند مورد از موارد زیر را شامل شود:

  • بیشتر از ۱۰ نفر کشته شوند
  • بیشتر از ۱۰۰ نفر مجروح و آسیب دیده گزارش شود.
  • وضعیت اورژانسی اعلام شود
  • درخواست کمک از جوامع بین المللی صورت پذیرد.
مطالب مشابه  کتاب «برنامه نویسی بازی های لینوکسی» Programming Linux Games

وضعیت ایران در حوزه بحران ها

در این بخش وضعیت ایران در حوزه بحران ها بر اساس آمار و اطلاعات ثبت شده در سایت مرکز تحقیقات بین المللی بلایای عمومی تشریح می گردد.

ایران رتبه سوم در تعداد کشته شدگان در بحران ها

شکل ۱، تعداد کشته شدگان برای ۱۰ کشور بحران خیز جهان برای سال های ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۳ را نشان می دهد. همانگونه که مشهود است، ایران پس از چین و هند مقام سوم را دارا می باشد. این مطلب نشان دهنده اهمیت بحران در زندگی مردم این مرز و بوم است.

مدیریت بحران (بخش اول): نقش و اهمیت بحران-تعداد کشته شدگان در 10 کشور بحران خیز جهان

شکل ۱ : تعداد کشته شدگان در ۱۰ کشور بحران خیز جهان بین سال های ۱۹۹۴-۲۰۰۳

ایران رتبه یازدهم در هزینه های ناشی از بحران ها

شکل ۲، خسارات گزارش شده برای تمامی بحران ها برحسب میلیارد دلار آمریکا برای ۱۲ کشور بحران خیز را نمایش می دهد. همانطور که ملاحظه می شود، ایران در بین سال های ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۳ میلادی با تحمل خسارتی معادل ۱۲٫۳۴ میلیارد دلار در جایگاه یازدهم در جهان قرار دارد که به نوبه خود، نشانگر حیاتی بودن مساله بحران و میزان آسیب پذیری اقتصاد کشور از سوانح و بلایا است.

مدیریت بحران (بخش اول): نقش و اهمیت بحران-مجموع خسارات ناشی از سوانح و بلایا برای 12 کشور بحران خیز

شکل ۲ : مجموع خسارات ناشی از سوانح و بلایا برای ۱۲ کشور بحران خیز بین سال های ۱۹۹۴ و ۲۰۰۳

ایران کشوری متاثر از بحران ها

در مجموع این آمار به وضوح این نکته را خاطر نشان می سازد که کشور ما یکی از کشورهائی است که بشدت تحت تاثیر سوانح و بلایا قرار دارد و با توجه به تاثیرات اقتصادی و اجتماعی سوانح و بلایا بر زندگی و روند توسعه اقتصادی- اجتماعی، مدیریت بحران باید به صورت جزء لاینفک برنامه های دولت، زندگی و فعالیت های اقتصادی مردم کشور قرار گیرد.

بحران های ایران از سال ۱۹۰۰ تا ۲۰۱۰

در ادامه آمار بحران های ثبت شده در کشور ایران از سال ۱۹۰۰ تا سال ۲۰۱۰ بر مبنای سایت مرکز تحقیقات بین المللی بلایای عمومی ارائه می گردد.

شاخهزيرشاخهفراوانينوع محاسباتتعداد كشته هاتعداد كل افراد متاثرخسارت (هزار دلار)
خشكساليخشكسالي2مجموع رويدادها0376250003300000
متوسط هر رويداد0188125001650000
زمين لرزهزلزله92مجموع رويدادها147106260000810518628
متوسط هر رويداد159928261114333
بلاياي واگيردارناشناخته1مجموع رويدادها7600
متوسط هر رويداد7600
بيماري هاي باكتريايي2مجموع رويدادها29625000
متوسط هر رويداد14812500
درجه حرارت بالاموج گرما1مجموع رويدادها15800
متوسط هر رويداد15800
سيلناشناخته27مجموع رويدادها38161285520408300
متوسط هر رويداد1414761215122
سيلاب ناگهاني14مجموع رويدادها26891291066253700
متوسط هر رويداد1929221918121
سيل 31مجموع رويدادها126210759486990528
متوسط هر رويداد4134708225501
رانش زمينريزش صخره3مجموع رويدادها73440
متوسط هر رويداد24150
ريزش كوه كنار جاده1مجموع رويدادها431000
متوسط هر رويداد431000
طوفانناشناخته8مجموع رويدادها2481978513540
متوسط هر رويداد3124731693
طوفان محلي3مجموع رويدادها88015000
متوسط هر رويداد2905000
گردباد1مجموع رويدادها121600090
متوسط هر رويداد121600090
آتش سوزيزمين سوزي1مجموع رويدادها000
متوسط هر رويداد000

شاخهزيرشاخهفراوانينوع محاسباتتعداد كشته هاتعداد كل افراد متاثرخسارت (هزار دلار)
حوادث صنعتيسقوط1مجموع رويدادها1700
متوسط هر رويداد1700
انفجار3مجموع رويدادها5710
متوسط هر رويداد1900
حريق1مجموع رويدادها30380
متوسط هر رويداد30380
كمبود گاز1مجموع رويدادها32000
متوسط هر رويداد32000
مسموميت1مجموع رويدادها221010
متوسط هر رويداد221010
حوادثمتفرقهسقوط2مجموع رويدادها393120
متوسط هر رويداد201560
انفجار2مجموع رويدادها942900
متوسط هر رويداد471450
حريقمجموع رويدادها478520150000
متوسط هر رويداد9610430000
غيره5مجموع رويدادها452960
متوسط هر رويداد9590
حوادث حمل و نقلهوايي20مجموع رويدادها18471640
متوسط هر رويداد9280
ريلي3مجموع رويدادها3519000
متوسط هر رويداد1173000
جاده اي88مجموع رويدادها176616470
متوسط هر رويداد20190
دريايي1مجموع رويدادها1300
متوسط هر رويداد1300

جدول ۲ : آمار ثبت شده بحران های طبیعی در کشور ایران از سال ۱۹۰۰ تا ۲۰۱۰

جمع بندی

در این مقاله به صورت خلاصه اما کمی و بر اساس آمارهای رسمی به بررسی نقش و اهمیت بحران پرداخته و وضعیت کشورمان را تشریح نمودیم. در مقاله آتی به ارائه تعاریف و مفاهیم مرتبط با حوزه مدیریت بحران خواهیم پرداخت.

مطالب مشابه  کتاب «شروع برنامه نویسی بازی با C++»

پاورقی

[۱] Center for Research on the Epidemiology of Disasters (CRED)

بازدیدها: 6

پرسش یا دیدگاه خود را از این قسمت مطرح بفرمایید

بخش اسلایدینگ بار را میتوانید فعال یا غیر فعال کنید و هر ابزارکی را میتوانید در این قسمت فراخوانی کنید و همچنین می‌توانید در این قسمت از کدهای HTML نیز استفاده کنید.
اسلایدینگ بار دارای 4 ستون هستش که شما میتوانید در 1 ، 2، 3 و یا 4 ستون محتوای خودتون رو قرار بدید. میتوانید رنگ پس زمینه رو تغییر بدید، رنگ جداکننده ستون‌ها و همچنین حالت شیشه‌ای رو فعال کنید، خط بالایی را فعال کنید یا بطوری کلی در موبایل یا PC غیر فعالش کنید. با آوادا هرکاری ممکنه فقط باید بخواهید.

کارهای اخیر

اطلاعات تماس

تهران، خیابان ولیعصر، خیابان مینا، شماره 333

Phone: 8888 9999 - 021

Mobile: 9999 888 - 0912

Fax: 6666 7777 - 021

Web: iranavada.com

جدیدترین کتاب های تخصصی